Birçoğumuz her gün ağrılarla uyanıyoruz ya da gün içerisinde bedenimizin çeşitli bölgelerinde ağrılar hissediyoruz. Pekala bu ağrılar neden oluyor? Kas ağrısı deyip geçmek gerçek mu? Hangi ağrılar bedenin bizlere bir uyarısı? İşte bu soruların cevabını Atlas Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Osman Görkem Muratoğlu yanıtladı.
Ağrı, bedenin verdiği en değerli ihtar sinyallerinden biridir. Günlük hayatta birçok kişi kas yorgunluğu, hafif zorlanma ya da kısa periyodik eklem rahatsızlıklarını yaşayabilir. Her ağrı önemli bir sorun manasına gelmez. Lakin birtakım ağrılar vardır ki kolay bir zorlanmanın ötesinde, altta yatan değerli bir sıkıntıya işaret edebilir. Bu nedenle ağrının yalnızca şiddetine değil, ne kadar sürdüğüne, hangi durumlarda ortaya çıktığına ve beraberinde öbür hangi belirtilerin bulunduğuna dikkat etmek gerekir. Zira ortopedi kökenli ağrılar bazen kolay bir ağrı kesici ile giderilebilirken bazen de önemli problemlerin göstergesi olabilir.
“NASIL OLSA GEÇER” DİYEREK ERTELEMEYİN
Ortopedik yakınmalarda en sık yapılan kusurlardan biri, uzun süren ağrıyı “nasıl olsa geçer” diyerek ertelemektir. Meğer kimi durumlarda erken kıymetlendirme, sorunun büyümesini önleyebilir. Bazen kolay üzere görünen bir yakınma; ilerleyen kireçlenmenin, tendon yaralanmasının, eklem içi hasarın, hudut basısının ya da daha farklı bir tablonun birinci işareti olabilir. Bilhassa günlük ömrü etkilemeye başlayan ağrılar ciddiye alınmalıdır. Yaralanmalarda sıkça eş-dosttan duyduğumuz “kırık olsa duramazsın” bu durumlara bir örnektir. Bu yanlış algı ise ameliyat gerektiren ya da kalıcı sakatlığa sebebiyet verecek bir kırığın ya da yaralamanın atlanmasına neden olabilmektedir.
BAZI AĞRILARI KOLAYA ALMAMAK GEREKİR
Ağrının karakteri bize kıymetli ipuçları verir. İstirahatle azalan ve birkaç gün içinde besbelli düzelme gösteren hafif zorlanma ağrıları birçok vakit daha suçsuz seyredebilir. Fakat giderek artan, hareket kabiliyetini azaltan ya da gece istirahatte bile devam eden ağrılar daha dikkatli değerlendirilmelidir. Kişinin yürümesini, merdiven çıkmasını, oturup kalkmasını, kolunu kaldırmasını ya da günlük işlerini yapmasını zorlaştıran ağrılar artık “basit ağrı” olarak görülmemelidir. Şayet ağrı sizi gece uykunuzdan uyandıracak kadar şiddetliyse, birinci başta hafif hafif başlayan daha sonraları barizleşen ağrılar oluyorsa, eklem hareketlerinde azalma, kolu ya da bacağı rahat kullanamama, eğilip doğrulurken zorlanma yaşıyorsanız bu değerli bir ihtardır. Eklem hareketlerinde azalma bir mekanik sorunu ya da eklemi hareket ettiren tendonların bir problemini gösterebilir.
GEÇMEYEN AĞRILAR EZİLME DEĞİLDİR
Eğer, ağrıyla birlikte eklem etrafında şişme ve ısı artışı varsa iltihabi ya da travmatik bir süreç akla gelmelidir. Toplumumuzda bilhassa düşme, çarpma, burkulma ya da spor yaralanmasından sonra geçmeyen ağrılar için kullanılan “ezilmedir” tabiri epey yanlıştır. “Kırık olsa duramazsın, edemezsin, yapamazsın” telaffuzları ise çok büyük bir yanılgıdır. Bu cins durumlarda kesinlikle tabibe gitmek gerekir.
AĞRI VE GÜÇSÜZLÜK VARSA KAS YARALANMASINA DİKKAT
Kolunuz ya da bacağınız arıyor ve bu ağrıyla birlikte kol yahut bacakta güçsüzlük de eşlik ediyorsa, bu durum kas-tendon yaralanması ya da daha önemli bir hasarın belirtisi olabilir. Şayet uyuşma, karıncalanma ile birlikte bir ağrı hissediyorsanız yalnızca eklemi değil, hudut yapılarının da etkilenmiş olabileceği bir durum olabilir.
AĞRI İLE BİRLİKTE ŞİŞLİKLER VARSA DOKTORA GİDİLMESİ
Toplumda genel olarak birtakım durumlarda hastaneye gitmekten çekiniyoruz. Lakin ortopedik olarak bilhassa uzun mühlet geçmeyen ve hayat kalitesini olumsuz etkileyen ağrılar ve ağrıyan bölgelerde ele gelen şişlikler varsa kesinlikle doktora gidilmesi gerekir. Burada kıymetli olan bir öteki nokta da, ağrının ferdî ağrı eşiği nedeniyle aldatıcı olabilmesidir. Kimi hastalar çok önemli bir sorunu hafif tanım ederken, kimileri daha küçük problemleri çok ağır hissedebilir. Bu yüzden sırf “çok şiddetli mi, değil mi?” sorusu kâfi değildir. Ağrının mühleti, günlük hayatı bozup bozmadığı ve işlev kaybına yol açıp açmadığı en az şiddeti kadar kıymetlidir.
BİLİNÇSİZ İLAÇ KULLANMAYIN!
Ağrıyı büsbütün bastırmak için bilinçsiz ilaç kullanmak da yanlışsız bir yaklaşım değildir. Bilhassa uzun süren yakınmalarda daima ağrı kesici almak, sorunu çözmek yerine tabloyu geciktirebilir. Bir insanın ağrısı için daima ilaç kullanımı makul bir tedavi değildir. Benzeri halde kulaktan dolma antrenmanlar, rastgele masaj uygulamaları yahut internetten görülen her hareketin yapılması da birtakım durumlarda şikâyeti artırabilir.
