Son devirde yalnızlığa tahlil olarak görülen yapay zeka sohbetleri, sanılanın bilakis insan psikolojisi üzerinde önemli riskler barındırıyor. Uzmanlar, yapay zekayla kurulan duygusal bağın insanın karar verme yetisini dondurduğu ve toplumsal izolasyonu derinleştirdiği konusunda uyarıyor.
Teknolojinin süratle gelişmesiyle birlikte birçok kişi yalnızlığını gidermek yahut tavsiye almak için yapay zeka uygulamalarına yöneliyor. Lakin Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Yöyen, bu durumun “sinsi bir tehlike” barındırdığını belirterek çarpıcı açıklamalarda bulundu.
YAPAY ZEKA MUHAKEME YETENEĞİNİ BLOKE EDİYOR
Doç. Dr. Yöyen, insanların sosyal varlıklar olduğunu ve toplumsallaşma gereksinimlerini yapay zekayla gidermeye çalışmalarının doğal lakin riskli bir süreç olduğunu tabir etti. Yapay zekadan alınan “robotik” tavsiyelerin, bireyin günlük hayattaki sorun çözme maharetlerini körelttiğini vurgulayan Yöyen, şunları söyledi:
“Yapay zeka, insanın düşünme ve muhakeme etme süreçlerini bloke ediyor. Sıkıntılara karşı geliştirilen ‘çiçek al, özür dile’ üzere standart ve mekanik tahliller, insanı da robotik bir davranış kalıbına sokuyor. Bu durum, insanın en temel yetisi olan kendi kararlarını verme marifetine ziyan veriyor.”
GENÇLER TOPLUMSAL İZALOSYON TEHDİDİ ALTINDA
Özellikle kendisini toplumda söz etmekte zorlanan gençlerin yapay zekayı bir “arkadaş” olarak konumlandırdığına dikkat çekildi. Uzmanlara nazaran, dijital dünyada teselli arayan gençler, aile ve toplumsal etraflarından koparak daha derin bir yalnızlığa sürükleniyor.
Bu noktada ailelerin, çocuklarının dijital alışkanlıklarını yakından takip etmesi gerektiği belirtiliyor.
“YAPAY ZEKA TERAPİ YAPAMAZ”
Son vakitlerde yapay zekanın bir “terapi aracı” üzere kullanılmasına da değinen Doç. Dr. Yöyen, bu durumun tehlikeli sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı:
Uzman Koşulu: Ruhsal tedavinin bir uzman eşliğinde, özel tekniklerle yürütülmesi gerektiği, “kendi kendine terapi” diye bir kavramın bilimsel olarak karşılığı olmadığı vurguladı:
“Terapi bir diğer kişi tarafından size uygulanabilen bir hizmettir. Evet yüklü olarak konuşma üzerine yapılmış olan bir tedavi biçimidir lakin nasıl konuşacağımızı, ne vakit konuşacağımızı, ne vakit geri bildirim vereceğimizi, neyi nasıl yansıtacağımızı özel tekniklerle öğreniyoruz. Bu manada kendi kendine terapi diye bir şey yok. Yalnızca bu kendi var olan meselelerini yüksek sesle lisana getirmek ve bu sorunun varlığını kabul etmek bu mevzuda bir farkındalık geliştirmek olabilir”
DEPRESYONA SÜRÜKLÜYOR
Yanlış Teşhis Riski: Yapay zekanın kullanıcıdan aldığı eksik yahut yanlış bilgilerle yanlışlı yönlendirmeler yapabileceği, bunun da depresyonu derinleştirerek bireyi geri dönülemez yollara sürükleyebileceği söz edildi.
SORUMLULUK KULLANICILARDA
Yapay zekanın bir algoritmadan ibaret olduğunu hatırlatan uzmanlar, bu araçların lakin bir uzman yönlendirmesiyle ve şuurlu bir biçimde kullanılması gerektiğinin altını çiziyor. Aksi takdirde, dertleşmek için açılan sohbet pencereleri, bireyin ruh sıhhati için karanlık bir tünele dönüşebilir.
