Psikolog/Çocuk Gelişim Uzmanı Sare Şen, “Özgüven, çocuklara daima ‘aferin’ demekle değil; kendilerini inançta ve kâfi hissedebildikleri bir bağla gelişir” diyerek çocukların özgüveninin, ebeveynlerin günlük hayattaki tavır ve yansılarından direkt etkilendiğine dikkat çekiyor.
Son vakitlerde ebeveynlerin en sık düşündüğü hususlardan biri çocuklarının özgüvenli bireyler olarak büyümesi. Zira birçok anne baba, çocuğunun ileride kendini söz edebilen, karar verebilen ve güçlü hisseden biri olmasını istiyor. Lakin özgüven birçok vakit sanıldığı üzere tek bir davranışla gelişmiyor. Aslında çocukların özgüveni, günlük hayatın içindeki küçük anlarda şekilleniyor. Psikolog Sare Şen’den ebeveynlere değerli uyarılar…
ÖZGÜVEN TAM OLARAK NASIL OLUŞUR?
Özgüven yalnızca “kendini güzel hissetmek” değildir. Çocuğun:
· Yanılgı yaptığında büsbütün bedelsiz hissetmemesi,
· Kendi fikrini söz edebilmesi,
· Bir şeyi deneyebilecek yüreği bulabilmesiyle ilgilidir.
Ve bunların temeli birden fazla vakit çocuklukta kurulan münasebetlerle oluşur. Çocuk, yanında olduğu yetişkinin bakışından kendini tanımaya başlar.
SÜREKLİ ÖVMEK SAHİDEN ÖZGÜVEN KAZANDIRIR MI?
Birçok ebeveyn çocuğunun özgüveni artsın diye onu daima motive etmeye çalışır. Ancak sırf “sen harikasın” demek, uzun vadede tek başına kâfi olmayabilir. Zira çocukların asıl gereksinimi övülmek değil, şartsız kabul gördüğünü hissedebilmektir. Bazen yalnızca dinlenmek, fikrinin önemsendiğini görmek ya da yanılgı yaptığında aşağılanmamak bile özgüveni destekleyen çok güçlü tecrübelerdir.
HATA YAPMASINA MÜSAADE VERMEK NEDEN KIYMETLİ?
Özgüvenli çocuklar hiç kusur yapmayan çocuklar değildir. Tersine kusur yaptığında büsbütün yıkılmayan, tekrar deneyen çocuklardır. Bu yüzden çocuğun her sıkıntısını çabucak çözmek yerine, birtakım şeyleri kendi deneyimlemesine alan açmak kıymetlidir. Zira çocuk “yapabildiğini” yaşayarak öğrenir.
KARŞILAŞTIRILMAK ÖZGÜVENİ NASIL TESİRLER?
“Bak o nasıl yapıyor…” “Sen neden bu türlü değilsin?”
İyi niyetle söylense bile karşılaştırılmak, çocukta yetersizlik hissi oluşturabilir. Çocuklar kıyaslandıklarında birden fazla vakit daha motive değil, daha korkulu hissederler. Bir mühlet sonra kendilerini oldukları haliyle kâfi görmekte zorlanabilirler.
ÖZGÜVENİN EN KIYMETLİ TEMELLERİNDEN BİRİ: İNANÇLI BAĞ
Çocuk için özgüvenin temelinde birden fazla vakit şu his vardır: “Ben olduğum halimle kabul ediliyorum.”
Kendini inançta hisseden çocuk:
· Daha rahat dener,
· Daha kolay söz eder,
· Hata yapmaktan daha az korkar.
Çünkü pahasının yalnızca başarısıyla ölçülmediğini hisseder.
Son olarak…
Özgüven bir anda oluşmaz. Küçük küçük birikir. Bazen bir cümlede, bazen dinlendiğini hissettiği bir anda, bazen kusur yaptığında gördüğü yaklaşımda…
Çocukların en çok muhtaçlık duyduğu şey kusursuz ebeveynler değil, kendilerini inançta hissedebilecekleri alakalar kurabilmektir.
Ve birden fazla vakit özgüven, çocuğun kendine nasıl baktığından evvel, ona nasıl bakıldığıyla gelişir.
Psikolog/ Çocuk Gelişim Uzmanı
Sare Şen
