Deniz ve havuz korkusu sadece çocuklarda değil, yetişkinlerde de görülebilir. Uzmanlara nazaran bu kaygıyı aşmanın yolu zorlamak değil, itimat hissini güçlendiren gerçek ruhsal yaklaşımlardan geçiyor.
Yaz ayları deniz, havuz ve tatil planlarıyla birlikte gelir. Lakin herkes için suyla buluşmak birebir hisleri yaratmaz. Kimi beşerler suya girmek için heyecanlanırken, kimileri için deniz ya da havuz fikri bile tedirginlik yaratabilir. Birçok vakit dışarıdan bakıldığında bu kaygı kolay üzere görünür.
Oysa endişe yaşayan kişi için durum bundan çok daha farklıdır. Derinlik hissi, denetimi kaybetme fikri, boğulma korkusu ya da geçmişte yaşanan olumsuz tecrübeler suyla kurulan alakayı etkileyebilir.
Peki deniz ve havuz endişesiyle nasıl baş edilebilir?
ÇOCUKLARDA DENİZ/HAVUZ KORKUSU NEDEN OLUR?
Çocuklar için su, heyecan verici olduğu kadar bilinmez bir tecrübe de olabilir. Kimi çocuklar daha evvel yaşadıkları olumsuz bir tecrübeden etkilenebilir. Kimileri ise rastgele bir makus tecrübe yaşamamış olsa bile yeni durumlara karşı daha temkinli yaklaşabilir. Bu noktada ebeveynlerin en sık yaptığı kusurlardan biri çocuğu zorlamaktır.
“Bir şey olmaz.”
“Herkes giriyor.”
“Korkacak ne var?”
Bu cümleler âlâ niyetle söylense de çocuğun korkusunu azaltmak yerine anlaşılmadığını hissettirebilir.
ÇOCUKLARA NASIL YAKLAŞILMALI?
Çocuğun korkusunu küçümsememek ve hissini kabul etmek değerlidir. Evvel kıyıda oynamasına müsaade vermek, ayaklarını suya sokmak, suyla oyunlar kurmak ve süreci kendi suratında deneyimlemesine alan tanımak inanç hissini artırabilir. Burada hedef çocuğu bir an evvel suya sokmak değil, kendini inançta hissetmesini sağlamaktır. Çünkü kaygılar birden fazla vakit zorlamayla değil, inanç hissiyle azalır.
YETİŞKİNLERDE DENİZ VE HAVUZ KORKUSU NEDEN OLUR?
Deniz ve havuz kaygısının sırf çocuklara mahsus olduğu düşünülse de birçok yetişkin de benzeri dertler yaşayabilir. Kimi bireyler çocukluk devrinde yaşadığı olumsuz bir tecrübenin tesirini yıllarca taşıyabilir. Kimilerinde ise endişenin temelinde denetimi kaybetme fikri bulunur. Bilhassa derin su, ayağın yere değmemesi ya da panik yaşayacağı kaygısı tasayı artırabilir. Bu nedenle kişi suya girmekten kaçınabilir ve vakitle endişe daha da güçlenebilir.
YETİŞKİNLER BU KAYGIYLA NASIL BAŞ EDEBİLİR?
Korkunun üzerine bir anda gitmeye çalışmak yerine evreli ilerlemek daha sağlıklı bir sistemdir. Öncelikle kişinin korkusunu kabul etmesi ve kendini diğerleriyle kıyaslamaması kıymetlidir.
Sığ alanlarda vakit geçirmek, suyla denetimli halde temas kurmak ve kişinin kendini hazır hissettiği ölçüde ilerlemesi telaşın azalmasına yardımcı olabilir. Birtakım durumlarda kaygı günlük ömrü ve tatil planlarını bariz halde etkiliyorsa ruhsal dayanak almak da yararlı olabilir.
Son olarak ister çocuk ister yetişkin olsun, kaygılar birçok vakit mantıkla değil hislerle ilgilidir. Bu nedenle “Korkacak bir şey yok” demek kâfi olmayabilir. Deniz yahut havuz korkusunu aşmanın birinci adımı, kişinin yaşadığı duyguyu kabul etmek ve kendine vakit tanımaktır. Çünkü yürek, endişenin hiç olmaması değil; endişeye karşın küçük adımlarla ilerleyebilmektir.
Yazın tadını çıkarabilmek bazen suya atlamakla değil, evvel kendimizi anlamakla başlar.
Psikolog/ Çocuk Gelişim Uzmanı
Sare Şen
